Trung Quốc siết tiêu chuẩn an toàn vô-lăng: vô-lăng nửa vòng có nguy cơ “khai tử” từ năm 2027
- 05:34 05/04/2026
Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT) vừa công bố dự thảo tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc GB 11557-202X – Quy định bảo vệ người lái khỏi chấn thương do cơ cấu lái ô tô. Tiêu chuẩn mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-1-2027 và đáng chú ý là loại bỏ toàn bộ nội dung kỹ thuật liên quan đến vô-lăng nửa vòng (yoke steering), cho thấy sự thận trọng của cơ quan quản lý đối với các thiết kế lái không truyền thống.
Tiêu chuẩn hiện hành GB 11557-2011 đã áp dụng hơn 10 năm và được đánh giá là không còn phù hợp trước sự phát triển nhanh của xe điện và các công nghệ mới. Phiên bản cập nhật lần này siết chặt nhiều yêu cầu quan trọng liên quan đến an toàn va chạm.
So với tiêu chuẩn cũ, quy định mới giảm giới hạn lực tác động theo phương ngang trong thử nghiệm mô phỏng cơ thể người xuống 11.110 N (mười một nghìn một trăm mười niutơn), tương đương chuẩn UN R12 quốc tế. Đồng thời, tiêu chuẩn cũng đưa ra giới hạn nghiêm ngặt hơn đối với độ dịch chuyển lên trên và lùi về sau của trục lái khi xảy ra va chạm.
Một thay đổi lớn khác là bãi bỏ các trường hợp được miễn thử nghiệm va chạm với người lái như trước đây. Theo quy định mới, tất cả các mẫu xe đều phải vượt qua thử nghiệm này, không phân biệt điều kiện hay cấu hình.
Với vô-lăng nửa vòng, tiêu chuẩn mới đặt ra thách thức gần như không thể vượt qua. Quy định yêu cầu thử nghiệm va chạm tại 10 điểm xác định trên vành vô-lăng, bao gồm “điểm giữa của khu vực yếu nhất” và “điểm giữa của đoạn không được đỡ ngắn nhất”. Do vô-lăng nửa vòng không có phần phía trên, các điểm thử nghiệm bắt buộc này không tồn tại về mặt vật lý, khiến thiết kế này không thể đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia mới.
Theo số liệu tai nạn được dẫn lại, 46% chấn thương của người lái bắt nguồn từ cơ cấu lái. Vô-lăng tròn truyền thống tạo vùng đệm lớn khi người lái chúi người về phía trước trong va chạm, trong khi vô-lăng nửa vòng khiến cơ thể dễ “vượt qua” vô-lăng trong va chạm thứ cấp, làm tăng đáng kể nguy cơ chấn thương.
Một vấn đề khác là an toàn bung túi khí. Tiêu chuẩn mới cấm các vật cứng (kim loại, nhựa…) hướng về phía người ngồi khi túi khí bung. Với cấu trúc và lớp ốp không đối xứng, vô-lăng nửa vòng có thể tạo ra kiểu vỡ khó kiểm soát trong khoảnh khắc túi khí bung, rất khó đánh giá và xác nhận bằng các thử nghiệm tốc độ cao.
Ngoài yếu tố pháp lý, người dùng cũng phản ánh nhiều bất tiện trong sử dụng thực tế. Khác với xe đua F1 có tỷ số lái rất nhỏ và chỉ phù hợp đường đua, xe thương mại cần góc đánh lái lớn cho các thao tác hàng ngày như quay đầu, đỗ xe. Nhiều tài xế cho biết khó thao tác bằng một tay và dễ chạm nhầm vào màn hình trung tâm khi dùng vô-lăng nửa vòng.
Khi tiêu chuẩn mới chính thức có hiệu lực từ năm 2027, tất cả các mẫu xe mới xin chứng nhận kiểu loại tại Trung Quốc sẽ phải tuân thủ quy định này. Các mẫu xe đã được phê duyệt trước đó dự kiến sẽ có thời gian chuyển tiếp khoảng 13 tháng để điều chỉnh thiết kế.
Theo bạn, vô-lăng nửa vòng là một bước tiến về trải nghiệm hay chỉ là xu hướng “làm màu” khó phù hợp với xe thương mại đại trà?
Tiêu chuẩn hiện hành GB 11557-2011 đã áp dụng hơn 10 năm và được đánh giá là không còn phù hợp trước sự phát triển nhanh của xe điện và các công nghệ mới. Phiên bản cập nhật lần này siết chặt nhiều yêu cầu quan trọng liên quan đến an toàn va chạm.
So với tiêu chuẩn cũ, quy định mới giảm giới hạn lực tác động theo phương ngang trong thử nghiệm mô phỏng cơ thể người xuống 11.110 N (mười một nghìn một trăm mười niutơn), tương đương chuẩn UN R12 quốc tế. Đồng thời, tiêu chuẩn cũng đưa ra giới hạn nghiêm ngặt hơn đối với độ dịch chuyển lên trên và lùi về sau của trục lái khi xảy ra va chạm.
Một thay đổi lớn khác là bãi bỏ các trường hợp được miễn thử nghiệm va chạm với người lái như trước đây. Theo quy định mới, tất cả các mẫu xe đều phải vượt qua thử nghiệm này, không phân biệt điều kiện hay cấu hình.
Với vô-lăng nửa vòng, tiêu chuẩn mới đặt ra thách thức gần như không thể vượt qua. Quy định yêu cầu thử nghiệm va chạm tại 10 điểm xác định trên vành vô-lăng, bao gồm “điểm giữa của khu vực yếu nhất” và “điểm giữa của đoạn không được đỡ ngắn nhất”. Do vô-lăng nửa vòng không có phần phía trên, các điểm thử nghiệm bắt buộc này không tồn tại về mặt vật lý, khiến thiết kế này không thể đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia mới.
Theo số liệu tai nạn được dẫn lại, 46% chấn thương của người lái bắt nguồn từ cơ cấu lái. Vô-lăng tròn truyền thống tạo vùng đệm lớn khi người lái chúi người về phía trước trong va chạm, trong khi vô-lăng nửa vòng khiến cơ thể dễ “vượt qua” vô-lăng trong va chạm thứ cấp, làm tăng đáng kể nguy cơ chấn thương.
Một vấn đề khác là an toàn bung túi khí. Tiêu chuẩn mới cấm các vật cứng (kim loại, nhựa…) hướng về phía người ngồi khi túi khí bung. Với cấu trúc và lớp ốp không đối xứng, vô-lăng nửa vòng có thể tạo ra kiểu vỡ khó kiểm soát trong khoảnh khắc túi khí bung, rất khó đánh giá và xác nhận bằng các thử nghiệm tốc độ cao.
Ngoài yếu tố pháp lý, người dùng cũng phản ánh nhiều bất tiện trong sử dụng thực tế. Khác với xe đua F1 có tỷ số lái rất nhỏ và chỉ phù hợp đường đua, xe thương mại cần góc đánh lái lớn cho các thao tác hàng ngày như quay đầu, đỗ xe. Nhiều tài xế cho biết khó thao tác bằng một tay và dễ chạm nhầm vào màn hình trung tâm khi dùng vô-lăng nửa vòng.
Khi tiêu chuẩn mới chính thức có hiệu lực từ năm 2027, tất cả các mẫu xe mới xin chứng nhận kiểu loại tại Trung Quốc sẽ phải tuân thủ quy định này. Các mẫu xe đã được phê duyệt trước đó dự kiến sẽ có thời gian chuyển tiếp khoảng 13 tháng để điều chỉnh thiết kế.
Theo bạn, vô-lăng nửa vòng là một bước tiến về trải nghiệm hay chỉ là xu hướng “làm màu” khó phù hợp với xe thương mại đại trà?
Nguồn: carnewschina