Ngành ô tô Thái Lan "cầu cứu" Chính phủ trước làn sóng xe điện Trung Quốc
- 04:07 23/05/2026
Cuộc chiến cân não giữa việc bảo vệ người tiêu dùng bằng xe điện (EV) nhập khẩu giá rẻ và bảo hộ ngành công nghiệp ô tô nội địa không còn là câu chuyện của riêng quốc gia nào. Mới đây, một liên minh gồm 10 hiệp hội ô tô đại diện cho hơn 1.500 doanh nghiệp tại Thái Lan đã đồng loạt kêu gọi Chính phủ mạnh tay tăng thuế đối với xe điện nhập khẩu nguyên chiếc (CBU) nhằm giải cứu chuỗi cung ứng trong nước.
Theo báo cáo từ tờ The Nation, Hiệp hội Xe điện Thái Lan (EVAT), Hiệp hội các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Thái Lan (TAPMA) cùng các tổ chức đồng minh vừa đệ trình một đề xuất khẩn cấp lên Chính phủ. Mục tiêu cốt lõi của đề xuất này là yêu cầu nâng mức thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện CBU lên ít nhất 32%, nhằm ổn định lại cán cân cho ngành sản xuất ô tô và linh kiện nội địa đang bị lung lay dữ dội.
Khủng hoảng nghiêm trọng nhất lịch sử
Các bên liên quan thẳng thắn cảnh báo rằng ngành công nghiệp ô tô Thái Lan đang phải đối mặt với "cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất từ trước đến nay" khi quá trình dịch chuyển sang xe điện diễn ra quá nhanh. Sự kết hợp giữa tốc độ chuyển đổi chóng mặt và lợi thế chi phí áp đảo của các dòng xe điện CBU nhập khẩu từ Trung Quốc đang làm suy yếu nghiêm trọng năng lực sản xuất nội địa, đồng thời đe dọa trực tiếp đến sự sống còn của các nhà sản xuất phụ tùng bản địa.
Theo tính toán của các chuyên gia, chi phí sản xuất một chiếc xe tại Thái Lan hiện cao hơn khoảng 30% đến 40% so với việc nhập khẩu một mẫu xe tương đương từ Trung Quốc. Mức chênh lệch quá lớn này đẩy các nhà sản xuất và nhà cung ứng linh kiện trong nước vào thế "bó tay chịu trói" ngay trên sân nhà.
Dựng "hàng rào thuế" để giữ chân dòng vốn
Để san lấp khoảng cách chi phí giữa xe lắp ráp trong nước (CKD) và xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU), các hiệp hội đề xuất nâng thuế tiêu thụ đặc biệt của xe CBU lên mức tối thiểu 32%. Con số này sẽ tạo ra khoảng cách chênh lệch lên tới 30 % so với xe điện sản xuất nội địa (vốn hiện chỉ chịu mức thuế 2%).
Động thái cứng rắn này nhằm ngăn chặn kịch bản "bỏ chạy" của các hãng xe Trung Quốc. Nhiều lo ngại cho rằng sau khi gói hỗ trợ "EV 3.5" hiện tại của Thái Lan hết hạn vào năm tới, các nhà sản xuất Trung Quốc sẽ quay xe, ngừng dây chuyền lắp ráp tại Thái Lan và quay lại phương thức nhập khẩu thuần túy từ chính quốc để tối ưu lợi nhuận.
Chiến lược "Củ cà rốt và cây gậy"
Bên cạnh "cây gậy" thuế quan, liên minh này cũng đề xuất một "củ cà rốt" mang tính chiến lược: Hệ thống hạn ngạch nhập khẩu gắn liền với sản lượng sản xuất thực tế.
Đồng thời, các hiệp hội cũng kiến nghị siết chặt quy định về tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 80% dựa trên giá trị xe. Phương pháp tính toán hiện tại cần được sửa đổi để vá các lỗ hổng pháp lý, ngăn chặn việc các hãng xe tính cả chi phí nhân công hoặc lợi nhuận vào tỷ lệ nội địa hóa - một mánh khóe làm giảm đi giá trị hỗ trợ thực tế cho các nhà sản xuất phụ tùng Thái Lan.
Bài toán cân bằng của các Chính phủ Đông Nam Á
Quả bóng giờ đây đang nằm trong chân Chính phủ Thái Lan. Họ buộc phải tìm thế cân bằng cân não giữa một bên là thúc đẩy phổ cập xe điện hóa và một bên là bảo vệ công ăn việc làm, nền sản xuất nội địa cùng chuỗi cung ứng linh kiện vốn là niềm tự hào của "Detroit Đông Nam Á".
Thực tế chứng minh, nền sản xuất ô tô tại Thái Lan, Malaysia hay bất kỳ quốc gia ASEAN nào cũng khó có thể cạnh tranh sòng phẳng về giá thành với các đại công xưởng tại Trung Quốc đại lục. Đối với các OEM Trung Quốc, xuất khẩu xe CBU là giải pháp tối ưu để giải phóng năng lực sản xuất khổng lồ (và đang rơi vào tình trạng dư thừa) ở quê nhà.
Nếu một quốc gia muốn giữ lại ngành công nghiệp ô tô của riêng mình, vũ khí duy nhất để ngăn chặn "cơn bão" xe giá rẻ này chính là những bức tường rào thuế quan kiên cố, điều mà Malaysia cũng đang rục rịch triển khai thông qua các động thái mới nhất của Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp (MITI).
Các bác thấy sao trước thông tin trên?
Theo báo cáo từ tờ The Nation, Hiệp hội Xe điện Thái Lan (EVAT), Hiệp hội các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Thái Lan (TAPMA) cùng các tổ chức đồng minh vừa đệ trình một đề xuất khẩn cấp lên Chính phủ. Mục tiêu cốt lõi của đề xuất này là yêu cầu nâng mức thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện CBU lên ít nhất 32%, nhằm ổn định lại cán cân cho ngành sản xuất ô tô và linh kiện nội địa đang bị lung lay dữ dội.
Khủng hoảng nghiêm trọng nhất lịch sử
Các bên liên quan thẳng thắn cảnh báo rằng ngành công nghiệp ô tô Thái Lan đang phải đối mặt với "cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất từ trước đến nay" khi quá trình dịch chuyển sang xe điện diễn ra quá nhanh. Sự kết hợp giữa tốc độ chuyển đổi chóng mặt và lợi thế chi phí áp đảo của các dòng xe điện CBU nhập khẩu từ Trung Quốc đang làm suy yếu nghiêm trọng năng lực sản xuất nội địa, đồng thời đe dọa trực tiếp đến sự sống còn của các nhà sản xuất phụ tùng bản địa.
Theo tính toán của các chuyên gia, chi phí sản xuất một chiếc xe tại Thái Lan hiện cao hơn khoảng 30% đến 40% so với việc nhập khẩu một mẫu xe tương đương từ Trung Quốc. Mức chênh lệch quá lớn này đẩy các nhà sản xuất và nhà cung ứng linh kiện trong nước vào thế "bó tay chịu trói" ngay trên sân nhà.
Dựng "hàng rào thuế" để giữ chân dòng vốn
Để san lấp khoảng cách chi phí giữa xe lắp ráp trong nước (CKD) và xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU), các hiệp hội đề xuất nâng thuế tiêu thụ đặc biệt của xe CBU lên mức tối thiểu 32%. Con số này sẽ tạo ra khoảng cách chênh lệch lên tới 30 % so với xe điện sản xuất nội địa (vốn hiện chỉ chịu mức thuế 2%).
Động thái cứng rắn này nhằm ngăn chặn kịch bản "bỏ chạy" của các hãng xe Trung Quốc. Nhiều lo ngại cho rằng sau khi gói hỗ trợ "EV 3.5" hiện tại của Thái Lan hết hạn vào năm tới, các nhà sản xuất Trung Quốc sẽ quay xe, ngừng dây chuyền lắp ráp tại Thái Lan và quay lại phương thức nhập khẩu thuần túy từ chính quốc để tối ưu lợi nhuận.
Chiến lược "Củ cà rốt và cây gậy"
Bên cạnh "cây gậy" thuế quan, liên minh này cũng đề xuất một "củ cà rốt" mang tính chiến lược: Hệ thống hạn ngạch nhập khẩu gắn liền với sản lượng sản xuất thực tế.
- Ưu đãi thuế: Những doanh nghiệp có cam kết và đầu tư thực chất vào dây chuyền sản xuất tại Thái Lan sẽ được phép nhập khẩu xe điện CBU với mức thuế ưu đãi cũ là 10%.
- Giới hạn số lượng: Tuy nhiên, lượng xe nhập khẩu ưu đãi này sẽ bị khống chế nghiêm ngặt, không được vượt quá 10% tổng sản lượng sản xuất tại nhà máy nội địa của chính hãng đó.
Đồng thời, các hiệp hội cũng kiến nghị siết chặt quy định về tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 80% dựa trên giá trị xe. Phương pháp tính toán hiện tại cần được sửa đổi để vá các lỗ hổng pháp lý, ngăn chặn việc các hãng xe tính cả chi phí nhân công hoặc lợi nhuận vào tỷ lệ nội địa hóa - một mánh khóe làm giảm đi giá trị hỗ trợ thực tế cho các nhà sản xuất phụ tùng Thái Lan.
Bài toán cân bằng của các Chính phủ Đông Nam Á
Quả bóng giờ đây đang nằm trong chân Chính phủ Thái Lan. Họ buộc phải tìm thế cân bằng cân não giữa một bên là thúc đẩy phổ cập xe điện hóa và một bên là bảo vệ công ăn việc làm, nền sản xuất nội địa cùng chuỗi cung ứng linh kiện vốn là niềm tự hào của "Detroit Đông Nam Á".
Thực tế chứng minh, nền sản xuất ô tô tại Thái Lan, Malaysia hay bất kỳ quốc gia ASEAN nào cũng khó có thể cạnh tranh sòng phẳng về giá thành với các đại công xưởng tại Trung Quốc đại lục. Đối với các OEM Trung Quốc, xuất khẩu xe CBU là giải pháp tối ưu để giải phóng năng lực sản xuất khổng lồ (và đang rơi vào tình trạng dư thừa) ở quê nhà.
Nếu một quốc gia muốn giữ lại ngành công nghiệp ô tô của riêng mình, vũ khí duy nhất để ngăn chặn "cơn bão" xe giá rẻ này chính là những bức tường rào thuế quan kiên cố, điều mà Malaysia cũng đang rục rịch triển khai thông qua các động thái mới nhất của Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp (MITI).
Các bác thấy sao trước thông tin trên?
Last edited by a moderator: