Châu Âu và Trung Quốc bắt đầu “phanh gấp” xu hướng màn hình tràn lan, kêu gọi đưa nút bấm vật lý trở lại xe hơi
- 01:32 12/04/2026
Châu Âu và Trung Quốc đang đồng loạt điều chỉnh hướng đi trong thiết kế nội thất ô tô, khi các quy định mới và định hướng quản lý yêu cầu giảm phụ thuộc vào màn hình cảm ứng, đồng thời đưa các nút bấm vật lý (tactile) trở lại cho những chức năng quan trọng, nhằm đảm bảo an toàn khi lái xe.
Trong vài năm gần đây, công nghệ gần như “thống trị” khoang lái ô tô với màn hình cảm ứng cỡ lớn, thiết kế tối giản và số lượng nút bấm vật lý ngày càng ít. Cách làm này giúp các hãng xe giảm chi phí sản xuất và phù hợp với thị hiếu ban đầu của người dùng. Tuy nhiên, những tác động ngược đang dần xuất hiện.
Nhiều tài xế tỏ ra không hài lòng với việc phải thao tác quá nhiều trên màn hình, trong khi các chuyên gia an toàn cảnh báo rằng việc lệ thuộc vào màn hình có thể gây mất tập trung, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp cần phản xạ nhanh. Là hai thị trường ô tô lớn và có ảnh hưởng nhất thế giới, châu Âu và Trung Quốc đang đi đầu trong việc siết lại việc sử dụng màn hình để không làm ảnh hưởng đến an toàn khi lái xe.
Tại châu Âu, vấn đề này được đưa ra thảo luận mạnh mẽ trở lại sau khi Euro NCAP điều chỉnh tiêu chí đánh giá an toàn mới, có hiệu lực từ tháng 1 năm 2026. Euro NCAP khẳng định không ủng hộ khoang lái chỉ sử dụng màn hình.
Theo tiêu chí mới, để đạt xếp hạng an toàn 5 sao, xe bắt buộc phải có nút bấm vật lý cho các chức năng cơ bản, bao gồm đèn xi-nhan, gạt mưa, đèn cảnh báo nguy hiểm, còi và hệ thống gọi khẩn cấp. Những mẫu xe điều khiển các chức năng này hoàn toàn qua màn hình sẽ bị trừ điểm.
Dù tiêu chí của Euro NCAP không phải là luật, nhưng lại có ảnh hưởng rất lớn về mặt thị trường, bởi xếp hạng 5 sao là yếu tố bán hàng quan trọng mà hầu như hãng xe nào cũng muốn đạt được. Việc tài xế phải rời mắt khỏi đường để tìm menu trên màn hình càng nhiều, nguy cơ tai nạn càng tăng, đặc biệt khi xảy ra tình huống khẩn cấp hoặc khi hệ thống bị trễ, treo.
Ở Trung Quốc, Ministry of Industry and Information Technology đã đề xuất dự thảo quy định yêu cầu các nút bấm vật lý cho những hệ thống an toàn chính. Dự thảo, hiện vẫn đang lấy ý kiến công chúng, quy định rằng đèn xi-nhan, đèn cảnh báo, lựa chọn số và hệ thống gọi khẩn cấp phải được điều khiển bằng nút bấm có thể sờ thấy, với kích thước tối thiểu 10 × 10 mm, nhằm giúp người lái thao tác dễ dàng mà không cần rời mắt khỏi đường.
Động thái này của Trung Quốc được xem là đáng chú ý, bởi đây chính là thị trường từng đẩy mạnh xu hướng khoang lái ngập màn hình, đi theo phong cách của Tesla, và được nhiều hãng xe nội địa học theo.
Thực tế, một số nhà sản xuất đã bắt đầu thay đổi. Volkswagen thừa nhận việc phụ thuộc quá nhiều vào màn hình là sai lầm và đang đưa nút bấm vật lý trở lại trên các mẫu xe điện mới. Mercedes-Benz cho rằng nút điều khiển truyền thống vẫn là lựa chọn tốt nhất cho một số chức năng. Hyundai chọn hướng đi dung hòa, kết hợp nút bấm, núm xoay và màn hình. Ngay cả Tesla cũng được cho là đang xem xét đưa cần gạt xi-nhan truyền thống trở lại trên một số mẫu xe.
Theo các bác, khoang lái xe hơi nên ưu tiên màn hình hiện đại hay nút bấm vật lý để an toàn và tiện dụng hơn?
Trong vài năm gần đây, công nghệ gần như “thống trị” khoang lái ô tô với màn hình cảm ứng cỡ lớn, thiết kế tối giản và số lượng nút bấm vật lý ngày càng ít. Cách làm này giúp các hãng xe giảm chi phí sản xuất và phù hợp với thị hiếu ban đầu của người dùng. Tuy nhiên, những tác động ngược đang dần xuất hiện.
Nhiều tài xế tỏ ra không hài lòng với việc phải thao tác quá nhiều trên màn hình, trong khi các chuyên gia an toàn cảnh báo rằng việc lệ thuộc vào màn hình có thể gây mất tập trung, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp cần phản xạ nhanh. Là hai thị trường ô tô lớn và có ảnh hưởng nhất thế giới, châu Âu và Trung Quốc đang đi đầu trong việc siết lại việc sử dụng màn hình để không làm ảnh hưởng đến an toàn khi lái xe.
Tại châu Âu, vấn đề này được đưa ra thảo luận mạnh mẽ trở lại sau khi Euro NCAP điều chỉnh tiêu chí đánh giá an toàn mới, có hiệu lực từ tháng 1 năm 2026. Euro NCAP khẳng định không ủng hộ khoang lái chỉ sử dụng màn hình.
Theo tiêu chí mới, để đạt xếp hạng an toàn 5 sao, xe bắt buộc phải có nút bấm vật lý cho các chức năng cơ bản, bao gồm đèn xi-nhan, gạt mưa, đèn cảnh báo nguy hiểm, còi và hệ thống gọi khẩn cấp. Những mẫu xe điều khiển các chức năng này hoàn toàn qua màn hình sẽ bị trừ điểm.
Dù tiêu chí của Euro NCAP không phải là luật, nhưng lại có ảnh hưởng rất lớn về mặt thị trường, bởi xếp hạng 5 sao là yếu tố bán hàng quan trọng mà hầu như hãng xe nào cũng muốn đạt được. Việc tài xế phải rời mắt khỏi đường để tìm menu trên màn hình càng nhiều, nguy cơ tai nạn càng tăng, đặc biệt khi xảy ra tình huống khẩn cấp hoặc khi hệ thống bị trễ, treo.
Ở Trung Quốc, Ministry of Industry and Information Technology đã đề xuất dự thảo quy định yêu cầu các nút bấm vật lý cho những hệ thống an toàn chính. Dự thảo, hiện vẫn đang lấy ý kiến công chúng, quy định rằng đèn xi-nhan, đèn cảnh báo, lựa chọn số và hệ thống gọi khẩn cấp phải được điều khiển bằng nút bấm có thể sờ thấy, với kích thước tối thiểu 10 × 10 mm, nhằm giúp người lái thao tác dễ dàng mà không cần rời mắt khỏi đường.
Động thái này của Trung Quốc được xem là đáng chú ý, bởi đây chính là thị trường từng đẩy mạnh xu hướng khoang lái ngập màn hình, đi theo phong cách của Tesla, và được nhiều hãng xe nội địa học theo.
Thực tế, một số nhà sản xuất đã bắt đầu thay đổi. Volkswagen thừa nhận việc phụ thuộc quá nhiều vào màn hình là sai lầm và đang đưa nút bấm vật lý trở lại trên các mẫu xe điện mới. Mercedes-Benz cho rằng nút điều khiển truyền thống vẫn là lựa chọn tốt nhất cho một số chức năng. Hyundai chọn hướng đi dung hòa, kết hợp nút bấm, núm xoay và màn hình. Ngay cả Tesla cũng được cho là đang xem xét đưa cần gạt xi-nhan truyền thống trở lại trên một số mẫu xe.
Theo các bác, khoang lái xe hơi nên ưu tiên màn hình hiện đại hay nút bấm vật lý để an toàn và tiện dụng hơn?
Nguồn: headlightmag